Bản chất của màu? Màu sắc mà mắt ta cảm nhận được là dựa trên bước sóng ánh sáng. Các bước sóng khác nhau sẽ tạo ra các màu khác nhau. Các vật thể dưới tác động của ánh sáng chiếu vào  sẽ phản xạ lại và được thị giác của con người ghi nhận.

 Hệ màu RYB (Red - Yellow - Blue):  Đỏ - Vàng - Xanh dương

Về các hệ màu, đầu tiên phải nói đến Hệ màu RYB ( Red - Yellow - Blue) Hệ màu này  là cơ sở tạo nên Bánh Xe Màu (The Color Wheel) mà chúng ta thường nghe đến nhiều nhất.

Trong lĩnh vực hội họa, các họa sĩ thường pha màu theo hệ RYB  và họ gọi phương pháp này là pha màu theo phép trừ *.( hay còn gọi là hệ màu theo mô hình loại trừ)

Ba màu gốc ( gọi là Primary) gồm Đỏ - Vàng - Xanh Dương.

Ba màu cấp hai ( gọi là secondary )  được pha từ ba màu gốc theo cách sau:

    * Đỏ + Vàng = Da cam
    * Đỏ + Lam = Tím
    * Lam + Vàng = Lục

Sáu màu cấp ba ( gọi là Tertiary) cũng được pha từ các màu cấp 1 và cấp 2 mà ra. ví dụ : màu vàng (primary) + màu xanh lục (secondary) = màu xanh lá lúa (tertiary).

Như vậy chúng ta có Bánh xe màu (The Color Wheel) bao gồm 12 cung màu cơ bản như hình trên. Với 12 cung màu cơ bản khi được tăng/giảm sắc độ hoặc thay đổi tỷ lệ pha giữa các màu ta sẽ có các màu khác nhau. Thực ra cách pha màu này không cho phổ màu rộng. Các màu trộn với nhau có thể làm mất đi sắc độ. Pha càng nhiều màu với nhau thì màu càng xỉn đục, hay còn gọi bằng từ chuyên môn là bị "chết màu".

Hệ màu RGB ( Red - Green - Blue ): Đỏ - Xanh lục - Xanh dương

Hệ màu RGB là hệ màu có phương pháp pha màu theo phép cộng *.(hay còn gọi là hệ màu theo mô hình bổ sung)

Vì mắt người nhạy cảm với ba vùng quang phổ (gần tương ứng với vùng màu đỏ, xanh lục và xanh dương trên quang phổ), nên màu phát xạ chỉ cần dùng ba nguồn sáng có màu đỏ, xanh lục và xanh dương (gọi là 3 màu gốc) để tạo ra cảm giác về hầu hết màu sắc.

Một trong những ứng dụng phổ biến nhất của Hệ màu RGB là việc hiển thị màu sắc trong các màn hình như màn hình máy tính hay ti vi...  Mỗi điểm ảnh trên màn hình được thể hiện trong bộ nhớ máy tính như là các giá trị độc lập của màu đỏ, xanh lục và xanh dương. Các giá trị này được chuyển đổi thành các cường độ thích hợp và gửi tới màn hình để tạo ra các màu sắc mà ta thấy. Vì thế đây còn là chuẩn màu mà các designer dùng cho việc thiết kế các hình ảnh trên desktop như thiết kế web ...

Hệ màu CMYK (Cyan - Magenta - Yellow - Key): (Xanh lơ - Hồng sẫm - Vàng - Đen)

Từ CMYK là từ viết tắt trong tiếng Anh để chỉ hệ màu sử dụng trong in ấn màu. Hệ màu này dựa trên cơ sở pha các chất màu của các màu sau:

    * C=Cyan trong tiếng Anh có nghĩa là màu xanh lơ
    * M=Magenta trong tiếng Anh có nghĩa là màu hồng sẫm
    * Y=Yellow trong tiếng Anh có nghĩa là màu vàng
    * K=Key (trong tiếng Anh nên hiểu theo nghĩa là cái gì đó then chốt hay chủ yếu để ám chỉ màu đen mặc dù màu này có tên tiếng Anh là black do chữ B đã được sử dụng để chỉ màu xanh lam (blue) trong mô hình màu RGB

Như vậy đây cũng là hệ màu có phương pháp pha màu theo phép trừ (còn gọi là mô hình màu loại trừ)

Nguyên lý làm việc của CMYK là trên cơ sở hấp thụ ánh sáng. Màu mà người ta nhìn thấy là từ phần của ánh sáng không bị hấp thụ.  Hỗn hợp của 3 màu C M Y sẽ tạo ra màu đen nhưng vì màu 'đen' sinh ra bởi việc trộn các màu gốc loại trừ là không thực sự đen tuyệt đối (màu hấp thụ toàn bộ ánh sáng), nên việc in ấn phải sử dụng màu mực đen để bổ sung thêm vào với 3 màu gốc C M Y. vì thế ta hệ mày này được gọi là C M Y K.

Việc sử dụng công nghệ in ấn bốn màu sinh ra kết quả in ấn cuối cùng rất cao cấp với độ tương phản cao hơn. Tuy nhiên màu của vật thể mà người ta nhìn thấy trên màn hình máy tính thông thường có sự sai khác chút ít với màu của nó khi in ra vì các hệ màu CMYK và RGB (sử dụng trong màn hình máy tính) có các gam màu khác nhau. Hệ màu RGB là dựa trên cơ sở phát xạ ánh sáng (màu bổ sung) trong khi hệ CMYK làm việc theo cơ chế hấp thụ ánh sáng (màu loại trừ).

(www.mangmythuat.com)